2026 artan oranlı tarife, vergi dilimleri, kümülatif matrah, efektif oran ve ücret / ücret dışı gelir ayrımının tam açıklaması.
Gelir vergisi hesaplama, vergiye esas matrah üzerine 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun artan oranlı (dilimli) tarifesini uygulayarak ödenecek toplam vergiyi bulma işlemidir. Türkiye'de 2026 yılında bu tarife beş dilimden oluşur ve oranlar %15, %20, %27, %35, %40'tır. Kritik nokta şudur: matrahın tamamına tek bir oran uygulanmaz; her dilime yalnızca o dilime düşen kısım için ilgili oran uygulanır ve çıkan vergiler toplanır.
2026 gelir vergisi dilimleri nedir?
Kısa cevap2026 ücret tarifesi: 190.000 ₺'ye kadar %15; 190.000–400.000 ₺ %20; 400.000–1.500.000 ₺ %27; 1.500.000–5.300.000 ₺ %35; 5.300.000 ₺ üzeri %40. Ücret dışı gelirde 3. dilim 400.000–1.000.000 ₺ (%27), 4. dilim 1.000.000–5.300.000 ₺ (%35) olarak değişir.
2026 gelir vergisi tarifesi — ücret geliri (referans)
| Matrah dilimi | Oran | Dilim üstü kümülatif vergi |
| 0 – 190.000 ₺ | %15 | — |
| 190.000 – 400.000 ₺ | %20 | 28.500 ₺ |
| 400.000 – 1.500.000 ₺ | %27 | 70.500 ₺ |
| 1.500.000 – 5.300.000 ₺ | %35 | 367.500 ₺ |
| 5.300.000 ₺ ve üzeri | %40 | 1.697.500 ₺ |
"Dilim üstü kümülatif vergi", o dilimin alt sınırına kadar birikmiş toplam vergidir. Örneğin matrah 500.000 ₺ ise vergi = 70.500 + (500.000 − 400.000) × %27 = 97.500 ₺ olur.
Kümülatif vergi matrahı ne demek?
Kısa cevapKümülatif vergi matrahı, yıl başından beri biriken toplam gelir vergisi matrahıdır. Özellikle ücret gelirinde vergi tek aya değil, o aya kadar biriken kümülatif matraha göre hesaplanır. Kümülatif matrah bir üst dilime geçtiğinde (ör. 190.000 ₺'yi aşıp %20'ye) o aydan itibaren kesilen vergi artar, net maaş düşer.
Bu, Türkiye bordro sisteminin en çok kafa karıştıran yönüdür. "Aylık ücret (kümülatif)" sekmesinde aylık matrahını ve devreden kümülatif matrahını girersin; araç bu ayki gelir vergisini, yıl başından itibaren birikeni ve tam olarak hangi ayda üst dilime geçeceğini gösterir. Vergi dilimi geçişini ay ay görselleştirir.
Ücret ve ücret dışı gelirde vergi farkı
Kısa cevapOranlar (%15–%40) her iki gelir tipinde aynıdır; fark dilim sınırlarındadır. Ücret gelirinde 3. dilim (%27) 400.000–1.500.000 ₺, ücret dışı gelirde 400.000–1.000.000 ₺'dir; yani ücret dışı gelir %35 dilimine daha erken girer. 2.000.000 ₺ matrahta ücret 542.500 ₺, ücret dışı 582.500 ₺ vergi öder — 40.000 ₺ fark bu dilim kaymasından doğar.
Hangi dilimdeyim? Efektif oran ne demek?
Kısa cevapİçinde bulunduğun dilim marjinal orandır — matrahın son (en üst) kısmına uygulanan orandır. Efektif oran ise ödediğin toplam verginin matraha bölünmesiyle bulunan gerçek ortalama yüktür. 500.000 ₺ ücret matrahında marjinal oran %27 olsa da efektif oran yalnızca %19,5'tir; çünkü alt dilimler daha düşük oranla vergilenir.