Vücut kitle indeksinin formülü, WHO kategorileri, ideal kilo, vücut yağ oranı ve günlük kalori ihtiyacının tam açıklaması.
Vücut kitle indeksi (VKİ), İngilizce adıyla Body Mass Index (BMI), bir kişinin kilosunun boyuna göre sağlıklı aralıkta olup olmadığını gösteren basit bir tarama ölçütüdür. Kilonun (kg) boyun metre cinsinden karesine bölünmesiyle hesaplanır: VKİ = kg ÷ boy². Sonuç, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından belirlenen kategorilerle yorumlanır. VKİ, ölçümü kolay olduğu için sağlık taramalarında yaygın kullanılır; ancak tek başına yağ oranını veya kas kütlesini göstermez.
VKİ nasıl hesaplanır? (formül ve örnek)
Kısa cevapVKİ = kilo (kg) ÷ boy² (metre). Önce boyu santimetreden metreye çevir (175 cm → 1,75 m), sonra karesini al (1,75 × 1,75 = 3,0625) ve kiloyu buna böl. 80 kg için VKİ = 80 ÷ 3,0625 = 26,1. Bu değer 25–29,9 aralığında olduğundan "fazla kilolu" sınıfına girer.
- Boy (m) — santimetreyi 100'e böl: 175 cm = 1,75 m.
- Boy² — metre cinsinden boyu kendisiyle çarp: 1,75² = 3,0625 m².
- VKİ — kiloyu boyun karesine böl: 80 ÷ 3,0625 = 26,1 kg/m².
- Yorum — değeri WHO tablosuyla eşleştir (aşağıdaki referans tablosuna bakın).
VKİ kaç olmalı? WHO kategorileri
Kısa cevapWHO'ya göre yetişkinlerde 18,5–24,9 arası normal (sağlıklı) kabul edilir. 18,5 altı zayıf, 25–29,9 fazla kilolu, 30–34,9 obez (Sınıf I), 35–39,9 obez (Sınıf II), 40 ve üzeri aşırı obez (Sınıf III) demektir. Sağlıklı kilo aralığınız boyunuza bağlıdır; örneğin 1,70 m için yaklaşık 53–72 kg'dır.
Kilo vermeyi veya almayı planlıyorsanız, önce hedef kilonuzu bu aralığa göre belirleyip günlük kalori dengenizi kurmanız gerekir. Ayrıntılı bir kilo verme planı için kilo verme hesaplama aracımızı; günlük enerji ihtiyacınız için ise bu sayfadaki Kalori / TDEE sekmesini kullanabilirsiniz.
İdeal kilo nasıl bulunur?
Kısa cevapEn sağlam ölçüt, VKİ'nin 18,5–24,9 aralığına denk gelen kilodur (sağlıklı kilo aralığı = 18,5×boy² ile 24,9×boy²). Bunun yanında Devine, Robinson, Miller ve Hamwi formülleri boy ve cinsiyete göre tek bir "ideal kilo" değeri verir. "İdeal kilo" sekmesi bunların hepsini bir arada gösterir.
Vücut yağ oranı ve günlük kalori (TDEE) neden önemli?
Kısa cevapVKİ kas ile yağı ayıramadığı için, vücut yağ oranı daha bütünsel bir resim verir; bu araç mezura ölçümüyle çalışan US Navy formülünü kullanır. Kilo kontrolü içinse TDEE (günlük toplam enerji harcaması) gerekir: BMR × aktivite katsayısı. Kilo vermek için TDEE'den ~500 kcal düşer, kilo almak için ~500 kcal eklersiniz.