Matrah, KDV'nin üzerinden hesaplandığı KDV hariç (vergisiz) tutardır; yani mal veya hizmetin net bedelidir. KDV = Matrah × oran formülüyle vergi bu tutar üzerinden hesaplanır. Faturada 'mal/hizmet bedeli' satırı matrahı gösterir.

KDV hariç fiyattan KDV dahil fiyat nasıl bulunur?

KDV hariç fiyatı (1 + oran) ile çarpın. %20 için ×1,20, %10 için ×1,10, %1 için ×1,01. Örneğin 850 TL KDV hariç fiyat %20 KDV ile 850 × 1,20 = 1.020 TL KDV dahil olur.

Farklı oranlarda 1.000 TL matrahın KDV'si ne olur?

1.000 TL matraha %1 KDV 10 TL (dahil 1.010 TL), %10 KDV 100 TL (dahil 1.100 TL), %20 KDV 200 TL (dahil 1.200 TL) olur. KDV her zaman matrahın oran kadarıdır.

Formül & örnek Yayın: 12 Temmuz 2026 7 dk okuma

KDV Nasıl Hesaplanır? Dahil-Hariç örnekli anlatım

KDV hesaplamak aslında iki işlemden ibarettir: bir tutara KDV eklemek ve KDV dahil bir fiyattan KDV'yi ayırmak. Bu rehberde matrahın ne olduğunu, iki temel formülü ve her ikisini de 1.000 TL örneği üzerinden adım adım gösteriyoruz. 2026 oranları: genel %20, indirimli %10 ve %1.

İçindekiler

KDV nasıl hesaplanır? (kısa cevap)
Matrah nedir?
KDV ekleme: hariç → dahil
KDV ayırma: dahil → hariç
Oran bazında örnek tablo
Sık yapılan hata
Sık sorulan sorular

KDV nasıl hesaplanır?

Kısa cevap KDV, matrah (KDV hariç tutar) ile oranın çarpımıdır: KDV = Matrah × oran. 1.000 TL matraha %20 KDV uygulanınca KDV 200 TL, KDV dahil toplam 1.200 TL olur. Dahil bir fiyattan KDV'yi ayırmak içinse tutarı (1 + oran)'a bölün: 1.200 ÷ 1,20 = 1.000 TL matrah, fark 200 TL KDV.

KDV (Katma Değer Vergisi), mal ve hizmet satışında fiyata eklenen dolaylı bir vergidir; nihai olarak tüketici öder. Hesabın tamamı iki formüle dayanır: KDV tutarı = Matrah × (oran ÷ 100) ve KDV dahil fiyat = Matrah × (1 + oran ÷ 100). Gerisi bu ikisinin tekrarıdır. Kendi tutarınız için Ücretsiz KDV Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Matrah nedir? (her şeyin başladığı tutar)

Kısa cevap Matrah, KDV'nin üzerinden hesaplandığı KDV hariç (vergisiz) tutardır. Yani mal veya hizmetin net bedelidir. KDV = Matrah × oran formülünde çarpılan taban budur. Faturada "mal/hizmet bedeli" satırı matrahı, hemen altındaki satır ise hesaplanan KDV'yi gösterir.

KDV hesabında en çok karıştırılan nokta, hangi tutarın matrah olduğudur. Basit kural: vergisiz olan tutar matrahtır. Ticari fiyat teklifi ve faturalarda genellikle matrah (KDV hariç) yazılır; KDV ayrı satırda eklenir. Perakende etiketlerinde ise fiyatlar çoğunlukla KDV dahildir, yani matrahı bulmak için ayrıştırma gerekir.

Üç kavram, tek cümlede: Matrah = vergisiz tutar (KDV hariç). KDV = matrahın oran kadarı. KDV dahil fiyat = matrah + KDV, yani kasada ödenen toplam. Bu üçü her zaman "dahil = matrah + KDV" denklemiyle birbirine bağlıdır.

KDV ekleme: KDV hariç fiyattan dahil fiyata

Kısa cevap KDV eklemek için matrahı doğrudan çarpanla çarpın: %20 için ×1,20, %10 için ×1,10, %1 için ×1,01. 1.000 × 1,20 = 1.200 TL. Yalnızca KDV tutarını istiyorsanız matrahı orana (0,20) çarpın: 1.000 × 0,20 = 200 TL.

Elinizde vergisiz bir bedel var ve müşteriye kesilecek KDV dahil fiyatı bulmak istiyorsunuz. Adımlar şöyle:

Oranı belirleyin. Ürün genel orana tabiyse %20, indirimliyse %10 veya %1.
KDV'yi hesaplayın. 1.000 TL matrah × 0,20 = 200 TL KDV.
Dahil fiyatı bulun. 1.000 + 200 = 1.200 TL. Kestirme yol: 1.000 × 1,20 = 1.200 TL.

Pratik ipucu "Çarpan" yöntemi zihinsel hesabı çok hızlandırır. 1 + oran her zaman KDV dahil çarpanıdır: %20 → 1,20, %18 (eski) → 1,18, %8 (eski) → 1,08. Matrahı bu çarpanla çarpınca tek adımda dahil fiyata ulaşırsınız. Bu kısayolun tüm inceliklerini %20 KDV kısayolu rehberinde bulabilirsiniz.

KDV ayırma: KDV dahil fiyattan hariç fiyata

Kısa cevap KDV dahil fiyattan vergiyi ayırmak için tutarı (1 + oran)'a bölün: %20 için matrah = dahil ÷ 1,20. 1.200 ÷ 1,20 = 1.000 TL matrah; fark 200 TL KDV'dir. Kestirme: dahil fiyatın %16,67'si doğrudan %20 KDV'ye eşittir.

Bu işlem tersine çalışır. Elinizde etiket (KDV dahil) fiyatı vardır; içindeki vergiyi ve matrahı çıkarmak istersiniz:

Matrahı bulun. Dahil tutarı (1 + oran)'a bölün: 1.200 ÷ 1,20 = 1.000 TL.
KDV'yi bulun. Dahil − matrah = 1.200 − 1.000 = 200 TL.

Neden bölme yapıyoruz? Çünkü KDV dahil fiyat, matrahın (1 + oran) katıdır: dahil = matrah × 1,20. Denklemi ters çevirdiğimizde matrah = dahil ÷ 1,20 çıkar. "İç yüzde" denilen kısayol da buradan gelir: oran ÷ (1 + oran) = 0,20 ÷ 1,20 = %16,67. Yani KDV dahil fiyatın %16,67'sini alırsanız doğrudan KDV'ye ulaşırsınız. Bu ayrıştırmayı KDV Dahil → Hariç modunda otomatik yapabilirsiniz.

Formülle uğraşma, sonucu gör

Matrah, KDV ve KDV dahil toplamı; %1, %10, %20 ve özel oran için tek ekranda. Sonucu paylaşabilir veya PDF olarak yazdırabilirsiniz.

KDV Hesaplayıcıyı Aç →

Oran bazında örnek: 1.000 TL matrah

Aynı 1.000 TL matraha üç farklı KDV oranı uygulandığında ortaya çıkan KDV ve dahil fiyatlar aşağıdadır. KDV her zaman matrahın oran kadarıdır:

1.000 ₺ matrah — oran bazında KDV ve dahil fiyat (2026)
Oran	KDV tutarı	KDV dahil fiyat
%1	10,00 ₺	1.010,00 ₺
%10	100,00 ₺	1.100,00 ₺
%20	200,00 ₺	1.200,00 ₺

Kaynak: KDVHesabı hesap motoru — KDV = matrah × oran, dahil = matrah × (1 + oran).

Farklı matrahlarda da mantık aynıdır. 850 TL vergisiz bir hizmete %20 KDV eklerseniz 850 × 1,20 = 1.020 TL KDV dahil fiyat elde edersiniz; içindeki KDV 170 TL'dir. Hangi ürüne hangi oranın uygulandığını KDV oranları 2026 rehberinde ayrıntılı bulabilirsiniz.

Sık yapılan hata: dahil fiyatın %20'sini KDV sanmak

KDV ayırırken en yaygın yanlış, KDV dahil fiyatın doğrudan %20'sini KDV zannetmektir. Örnek: KDV dahil 1.200 TL'nin %20'si 240 TL'dir — ama doğru KDV 200 TL'dir. Dahilden ayırırken kullanılacak doğru yüzde %16,67'dir (iç yüzde), %20 değil.

Kural: Dışarıdan KDV eklerken matrahın %20'si (0,20 ile çarp). İçeriden KDV ayırırken dahil fiyatın %16,67'si (0,20 ÷ 1,20). Bu ikisini karıştırmamak, KDV hesabında en sık hatayı önler.

Sık sorulan sorular

KDV nasıl hesaplanır?

KDV = Matrah × oran. 1.000 ₺ matraha %20 KDV = 200 ₺, KDV dahil toplam 1.200 ₺. Kestirme yol matrahı çarpanla çarpmaktır: %20 için ×1,20, %10 için ×1,10, %1 için ×1,01.

Matrah ne demek?

Matrah, KDV'nin üzerinden hesaplandığı KDV hariç (vergisiz) tutardır. KDV bu tutarın oran kadarıdır. Faturada "mal/hizmet bedeli" satırı matrahı gösterir.

KDV dahil fiyattan KDV nasıl ayrılır?

Dahil fiyatı (1 + oran)'a bölerek matrahı bulun, fark KDV'dir. %20 için matrah = dahil ÷ 1,20. 1.200 ÷ 1,20 = 1.000 ₺ matrah, 200 ₺ KDV. Kısayol: dahilin %16,67'si %20 KDV'dir.

850 TL'ye %20 KDV eklenince fiyat ne olur?

850 × 1,20 = 1.020 ₺ KDV dahil fiyat. İçindeki KDV 850 × 0,20 = 170 ₺'dir. %10 olsaydı 935 ₺, %1 olsaydı 858,50 ₺ olurdu.

Dahil fiyatın %20'si neden KDV değildir?

Çünkü %20 oran matraha uygulanır, dahil fiyata değil. Dahil 1.200 ₺'nin %20'si 240 ₺ olur ama gerçek KDV 200 ₺'dir. Dahilden ayırırken doğru oran iç yüzde olan %16,67'dir.

İlgili rehberler

Metodoloji & kaynaklar. Bu yazıdaki tüm rakamlar, KDVHesabı'nın açık hesap motoruyla üretilmiştir: KDV = matrah × oran, KDV dahil = matrah × (1 + oran) ve dahilden ayrıştırmada matrah = dahil ÷ (1 + oran). Oranlar 2026 yılı için geçerli genel (%20) ve indirimli (%10, %1) oranlardır. Kaynaklar: 3065 sayılı KDV Kanunu · GİB KDV Genel Uygulama Tebliği · KDV oranı kararları. Son güncelleme: 12 Temmuz 2026. Yazı bilgilendirme amaçlıdır; resmî faturalandırma için mali müşavirinizin hesabı esastır.