Pratik kısayol Yayın: 12 Temmuz 2026 6 dk okuma

%20 KDV Hesaplama Kısayolu: çarp 1,20 / böl 1,20

Genel KDV oranı 2026'da %20. İyi haber: bu oranı hesaplamak için formül ezberlemenize gerek yok. Eklerken çarp 1,20, ayırırken böl 1,20 — hepsi bu. Bu rehberde kâğıt kalemsiz, çoğu zaman zihinden yapabileceğiniz pratik %20 KDV yöntemlerini örnekleriyle topladık.

%20 KDV nasıl hesaplanır? (kısayol)

Kısa cevap %20 KDV eklemek için tutarı 1,20 ile çarpın (500 → 600, KDV 100). %20 KDV ayırmak için KDV dahil tutarı 1,20'ye bölün (600 ÷ 1,20 = 500 matrah, 100 KDV). Zihinden kestirmek için: eklerken tutarın beşte birini, ayırırken dahil fiyatın altıda birini (≈%16,67) alın.

%20 gibi "yuvarlak" bir oran, zihinsel hesap için ideal. Çünkü %20 = beşte bir (1/5) ve iç oran %16,67 ≈ altıda bir (1/6). Bu iki kesir sayesinde çoğu %20 KDV hesabını hesap makinesi açmadan yapabilirsiniz. Doğrulamak isterseniz Ücretsiz KDV Hesaplama aracıyla sonucu bir saniyede teyit edebilirsiniz.

Eklerken: matrahı 1,20 ile çarp

Kısa cevap KDV hariç bir tutara %20 KDV eklemek için ×1,20 yapın. 850 × 1,20 = 1.020 TL KDV dahil. Yalnızca KDV tutarını istiyorsanız ×0,20 (ya da beşe bölün): 850 ÷ 5 = 170 TL KDV.

Neden 1,20? Çünkü KDV dahil fiyat, matrah artı matrahın %20'sidir: matrah × (1 + 0,20) = matrah × 1,20. Yani 1 + oran, her zaman KDV dahil çarpanıdır. %20 için bu 1,20; %10 için 1,10; %1 için 1,01 olur.

  • 500 TL matrah: 500 × 1,20 = 600 TL dahil (KDV 100 TL).
  • 1.000 TL matrah: 1.000 × 1,20 = 1.200 TL dahil (KDV 200 TL).
  • 2.500 TL matrah: 2.500 × 1,20 = 3.000 TL dahil (KDV 500 TL).
Zihin numarası %20 = beşte bir. KDV eklemek için tutarı beşe bölüp üstüne koyun: 1.500 TL'nin beşte biri 300 TL KDV, dahil fiyat 1.800 TL. Beşe bölmek çoğu sayı için çarpmaktan kolaydır (yarısını al, sonra ikiye böl — ya da 2 ile çarpıp 10'a böl).

Ayırırken: KDV dahil tutarı 1,20'ye böl

Kısa cevap KDV dahil bir fiyattan %20 KDV'yi çıkarmak için tutarı 1,20'ye bölün; sonuç matrahtır, dahil ile arasındaki fark KDV'dir. 1.200 ÷ 1,20 = 1.000 TL matrah, 200 TL KDV. Kestirme yol: dahil fiyatın %16,67'si (yaklaşık altıda biri) doğrudan KDV'yi verir.

Buradaki en kritik nokta şu: KDV dahil fiyatın %20'si, KDV değildir. Çünkü %20 oran matraha uygulanır, dahil fiyata değil. Doğru "iç oran" %16,67'dir ve şöyle bulunur: oran ÷ (1 + oran) = 0,20 ÷ 1,20 = 0,1667.

İki numara, aynı sonuç: KDV dahil 600 TL'nin KDV'sini bulmak istiyorsunuz. Bölme yolu: 600 ÷ 1,20 = 500 matrah → 600 − 500 = 100 KDV. İç oran yolu: 600 × 0,1667 ≈ 100 KDV. İkisi de aynı 100 TL'yi verir.

Aynı ayrıştırmayı otomatik yapmak isterseniz KDV Dahil → Hariç modu tutarı girer girmez matrahı ve KDV'yi ayırır. Formülün neden böyle çalıştığını merak ediyorsanız KDV nasıl hesaplanır rehberi adım adım anlatıyor.

Zihinden %20 KDV: beşte bir ve altıda bir

İki basit kesir, %20 KDV'nin tamamını zihinsel olarak çözer:

  • KDV eklerken → beşte bir (1/5). Matrahı 5'e bölün, çıkan KDV'dir. 300 TL → 60 TL KDV → dahil 360 TL.
  • KDV ayırırken → altıda bir (1/6). Dahil fiyatı 6'ya bölün, çıkan yaklaşık KDV'dir. 360 TL → 60 TL KDV → matrah 300 TL.

Altıda bir neden işe yarıyor? Çünkü %16,67 ≈ 1/6'dır (1 ÷ 6 = 0,1667). Bu yüzden KDV dahil fiyatın altıda biri, içindeki %20 KDV'ye çok yakın çıkar. Restoran hesabında ya da alışverişte içindeki vergiyi hızlıca tahmin etmek için pratik bir yol.

Dikkat "Beşte bir" ve "altıda bir" farklı yerlerde kullanılır. Matrahın beşte biri = eklenen KDV. Dahil fiyatın altıda biri = içerideki KDV. İkisini karıştırırsanız KDV'yi olduğundan fazla hesaplarsınız.

Kısayolu kafadan yaptın, sonucu doğrula

%1, %10, %20 ve özel oran için matrah, KDV ve dahil toplamı tek ekranda. Zihinsel tahminini saniyede kontrol et.

KDV Hesaplayıcıyı Aç →

%20 KDV hızlı referans tablosu

Sık kullanılan tutarlarda %20 KDV ekleme (matrahtan dahile) ve ayırma (dahilden matraha) sonuçları:

%20 KDV — ekleme (×1,20) ve ayırma (÷1,20)
TutarMatrah kabul → KDVDahil kabul → KDV
100 ₺20,00 ₺ (dahil 120)16,67 ₺ (matrah 83,33)
250 ₺50,00 ₺ (dahil 300)41,67 ₺ (matrah 208,33)
500 ₺100,00 ₺ (dahil 600)83,33 ₺ (matrah 416,67)
1.000 ₺200,00 ₺ (dahil 1.200)166,67 ₺ (matrah 833,33)
1.200 ₺240,00 ₺ (dahil 1.440)200,00 ₺ (matrah 1.000)

"Matrah kabul" sütunu tutarı KDV hariç sayar (×0,20). "Dahil kabul" sütunu tutarı KDV dahil sayar (×0,1667). Kaynak: KDVHesabı hesap motoru.

Not: Bu kısayollar yalnızca %20 içindir. Ürün indirimli orana tabiyse çarpan değişir (%10 için ×1,10, %1 için ×1,01). Hangi ürünün hangi orana girdiğini KDV oranları 2026 rehberinde görebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

%20 KDV nasıl hesaplanır?
Eklemek için tutarı 1,20 ile çarpın (500 → 600, KDV 100). Ayırmak için KDV dahil tutarı 1,20'ye bölün (600 ÷ 1,20 = 500 matrah, 100 KDV). Sadece KDV için matrahı 5'e bölün.
Neden 1,20 ile çarpıyoruz?
1 + oran her zaman KDV dahil çarpanıdır. %20 için 1 + 0,20 = 1,20. Matrahı 1,20 ile çarpmak matrah ve KDV'yi tek adımda toplar, dahil fiyatı verir.
%16,67 nereden geliyor?
İç KDV oranı = oran ÷ (1 + oran). %20 için 0,20 ÷ 1,20 = 0,1667 → %16,67. KDV dahil fiyatın %16,67'si (yaklaşık altıda biri) doğrudan içindeki %20 KDV tutarını verir.
KDV dahil 600 TL'nin KDV'si ne kadar?
Matrah = 600 ÷ 1,20 = 500 ₺, KDV = 600 − 500 = 100 ₺. Kestirme: 600'ün altıda biri = 100 ₺ KDV.
Dahil fiyatın %20'sini alırsam ne olur?
KDV'yi olduğundan fazla hesaplarsınız. Dahil 600 ₺'nin %20'si 120 ₺ olur ama gerçek KDV 100 ₺'dir. Dahilden ayırırken doğru oran %16,67'dir, %20 değil.

İlgili rehberler

Metodoloji & kaynaklar. Kısayollar, KDVHesabı'nın açık hesap motorunun uyguladığı resmî formüllerin sadeleştirilmiş halidir: KDV dahil = matrah × (1 + oran), matrah = dahil ÷ (1 + oran), iç oran = oran ÷ (1 + oran). "Beşte bir" ve "altıda bir" tahminleri %20 oranı için geçerlidir. Kaynaklar: 3065 sayılı KDV Kanunu · GİB KDV Genel Uygulama Tebliği. Son güncelleme: 12 Temmuz 2026. Yazı bilgilendirme amaçlıdır; resmî faturalandırma için mali müşavirinizin hesabı esastır.