🧰 BirAraçtaTüm Araçlar →
Geçme & bütünleme Yayın: 13 Temmuz 2026 7 dk okuma

Dersten geçme notu ve bütünleme nasıl işler?

Ders ortalaman belli oldu ama "geçtim mi, kaldım mı" tam emin değil misin? Bu rehberde geçme notunun kaç olduğunu, harf notu eşiklerini, çoğu öğrencinin gözden kaçırdığı baraj notunu ve kalınca girilen bütünleme sınavının nasıl işlediğini örneklerle açıklıyoruz.

Dersten geçme notu kaçtır?

Kısa cevap Mutlak (100'lük) sistemde koşulsuz geçme notu çoğu üniversitede 60'tır ve DD harfine karşılık gelir. Ağırlıklı ortalaman 60 ve üzerindeyse geçersin. Bazı okullarda 50–59 aralığındaki FD şartlı geçebilir; bağıl (çan eğrisi) sistemde geçme notu sınıf ortalamasına göre değişir.

Önce ağırlıklı ortalamanı bilmen gerekir. Bunu ağırlıklı ortalama rehberindeki formülle ya da doğrudan geçme notu hesaplayıcısında bulabilirsin. Ortalamanı bulduktan sonra sıra onu harf notuna çevirmeye ve geçme koşullarını kontrol etmeye gelir.

Harf notu eşikleri ve geçer/kalır durumu

Mutlak sistemde yaygın bir örnek harf notu tablosu şöyledir. Bu eşikler üniversiteden üniversiteye değişebilir; kendi yönetmeliğini esas al:

Örnek mutlak sistem harf notu eşikleri (100'lük)
AralıkHarfDurum
90 – 100AAGeçer
85 – 89BAGeçer
80 – 84BBGeçer
75 – 79CBGeçer
70 – 74CCGeçer
65 – 69DCGeçer
60 – 64DDGeçer
50 – 59FDŞartlı / Kalır
0 – 49FFKalır

Örnek eşiklerdir. Koşulsuz geçer sınır genelde DD (60); FD bazı üniversitelerde genel ortalama yeterliyse şartlı geçer, bazılarında kalır sayılır. FF her durumda kalır.

Yani ortalaman 60'ın altındaysa kural olarak kalırsın (FD'nin şartlı geçtiği durumlar hariç). Ortalaman 60 ve üzerindeyse, ek bir koşul yoksa geçersin. Bu ek koşul çoğunlukla baraj notudur ve gözden kaçması dersten kalmanın sinsi bir nedenidir.

Bağıl sistem uyarısı Yukarıdaki eşikler mutlak sistem içindir. Bağıl (çan eğrisi) sistemde harf notu, senin puanın kadar sınıfın ortalamasına ve dağılımına da bağlıdır. Aynı 65 puan, düşük ortalamalı bir sınıfta CB olabilirken, yüksek ortalamalı bir sınıfta DC ya da FD'ye düşebilir. Bağıl sistemde geçme sınırı sabit değildir.

Baraj (asgari) notu nedir?

Kısa cevap Baraj notu, ortalaman yeterli olsa bile bir sınavdan (genelde finalden) alınması gereken en düşük nottur. İzlencede "final notu 40'ın altındaysa dersten kalınır" gibi bir kural varsa, ortalaman 60'ı geçse dahi final 40'ın altındaysa geçemezsin.

Barajın amacı, öğrencinin dersi bir bütün olarak öğrendiğinden emin olmaktır. Yüksek vize + düşük finalle ortalamayı tutturmak, baraj varsa yeterli olmayabilir. Bu nedenle finalden kaç almanız gerektiğini hesaplarken yalnızca ortalamayı değil, olası bir baraj koşulunu da göz önünde bulundurmalısın. Baraj koşulu her derste yoktur; kesin bilgi için ders izlencesini (syllabus) oku.

Bütünleme nasıl işler?

Kısa cevap Final sonunda ders notu geçme notunun altında kalan öğrenci bütünleme sınavına girer. Bütünlemede alınan not, final notunun yerine yazılır ve ders ortalaması aynı ağırlıklarla yeniden hesaplanır. Vize notu genelde değişmez.

Bütünleme, kaçırılan geçme şansını finalin ağırlığı üzerinden yeniden deneme imkânıdır. İşleyiş adım adım şöyledir:

  1. Final sonrası ders ortalaman geçme notunun altındaysa (ya da baraj koşulunu sağlamadıysan) bütünleme hakkın doğar.
  2. Bütünleme sınavına girersin; bu sınav genelde finalin kapsamıyla aynıdır.
  3. Aldığın bütünleme notu, finalin yerine ders ortalamasına yazılır.
  4. Ortalama, orijinal vize notun + bütünleme notu ile aynı ağırlıklar kullanılarak yeniden hesaplanır.
  5. Yeni ortalama geçme notunu (ve varsa barajı) sağlıyorsa dersten geçersin.
Önemli: Bütünleme notu finalin yerine geçtiği için, düşük bir bütünleme notu ortalamanı orijinal finalden bile aşağı çekebilir. Bazı yönetmelikler "yüksek olan geçerlidir" demez; bütünlemeye girdiysen o notu kabul etmiş olursun. Girmeden önce okulunun kuralını mutlaka kontrol et.

Bütünleme örnek hesabı

Vize %40, final %60 ağırlıklı, geçme notu 60 olan bir ders düşünelim. Öğrencinin durumu:

  • Vize: 50 · Final: 45
  • Ders ortalaması (final): 50×0,40 + 45×0,60 = 20 + 27 = 47 → geçme notu 60'ın altında, kaldı.

Öğrenci bütünlemeye girer ve 75 alır. Bütünleme notu finalin yerine yazılır:

Bütünleme öncesi ve sonrası ortalama (vize %40 · final %60)
DurumVizeFinal / Büt.Ortalama
Final sonrası504547 (kaldı)
Bütünleme sonrası507565 (geçti)

Bütünleme sonrası ortalama: 50×0,40 + 75×0,60 = 20 + 45 = 65. Geçme notu 60 olduğu için öğrenci geçer.

Öğrenci bütünlemeden 75 alarak ortalamasını 47'den 65'e çıkardı ve dersten geçti. Peki bütünlemeden en az kaç alması gerekirdi? Bu, tam olarak "finalden kaç almalıyım" formülüyle hesaplanır: (60 − 50×0,40) ÷ 0,60 = 66,7. Yani bütünlemeden 66,7 ve üzeri geçmesine yeterdi. Bunu kendi notlarınla denemek için geçme notu hesaplayıcısını kullan.

Geçtim mi, kaldım mı hemen gör

Vize ve final/bütünleme notunu gir; ortalamanı, harf notunu ve geçer/kalır durumunu anında hesapla. Harf eşiklerini kendi okuluna göre ayarla.

Geçme Notu Hesapla →

Sık sorulan sorular

Dersten geçme notu kaçtır?
Mutlak sistemde koşulsuz geçme notu çoğu üniversitede 60 (DD)'dir. Ortalaman 60 ve üzerindeyse geçersin. FD (50–59) bazı okullarda şartlı geçer; bağıl sistemde geçme sınırı sınıf ortalamasına göre değişir.
Bütünleme nasıl işler?
Final sonunda kalan öğrenci bütünlemeye girer; aldığı not finalin yerine yazılır ve ortalama aynı ağırlıklarla (vize + bütünleme) yeniden hesaplanır. Vize notu genelde değişmez.
Bütünleme notu final yerine mi geçer?
Evet, çoğu üniversitede bütünleme notu doğrudan final notunun yerine yazılır. Vize %40, final %60 bir derste bütünleme notun finalin %60'lık payına konur.
Baraj (asgari) notu nedir?
Ortalaman yeterli olsa bile bir sınavdan (genelde finalden) alman gereken en düşük nottur. İzlencede baraj varsa, ortalaman 60'ı geçse dahi finalden barajın altında kalırsan geçemezsin.
Bütünlemeye girmezsem ne olur?
Girmek zorunlu değildir ama girmezsen ders notun değişmez ve dersi tekrar alman gerekir. Girip düşük not alırsan bütünleme notu finalin yerine yazıldığından ortalaman düşebilir; girmeden önce kuralları kontrol et.

İlgili rehberler

Yöntem & not. Bu yazıdaki tüm örnekler ağırlıklı ortalama mantığıyla (vize × vize ağırlığı + final/bütünleme × final ağırlığı) hesaplanmıştır. Geçme notu, harf notu eşikleri, baraj koşulu ve bütünleme kuralları üniversiteden üniversiteye değişir; kesin bilgi için ders izlencesini (syllabus) ve okulunun yönetmeliğini esas al. Bağıl (çan) sistemde harf notu sınıf ortalamasına göre belirlenir. Son güncelleme: 13 Temmuz 2026. Yazı bilgilendirme amaçlıdır; resmî transkript ve okul yönetmeliğinin yerine geçmez.