Dersten geçme notu ve bütünleme nasıl işler?
Ders ortalaman belli oldu ama "geçtim mi, kaldım mı" tam emin değil misin? Bu rehberde geçme notunun kaç olduğunu, harf notu eşiklerini, çoğu öğrencinin gözden kaçırdığı baraj notunu ve kalınca girilen bütünleme sınavının nasıl işlediğini örneklerle açıklıyoruz.
Dersten geçme notu kaçtır?
Önce ağırlıklı ortalamanı bilmen gerekir. Bunu ağırlıklı ortalama rehberindeki formülle ya da doğrudan geçme notu hesaplayıcısında bulabilirsin. Ortalamanı bulduktan sonra sıra onu harf notuna çevirmeye ve geçme koşullarını kontrol etmeye gelir.
Harf notu eşikleri ve geçer/kalır durumu
Mutlak sistemde yaygın bir örnek harf notu tablosu şöyledir. Bu eşikler üniversiteden üniversiteye değişebilir; kendi yönetmeliğini esas al:
| Aralık | Harf | Durum |
|---|---|---|
| 90 – 100 | AA | Geçer |
| 85 – 89 | BA | Geçer |
| 80 – 84 | BB | Geçer |
| 75 – 79 | CB | Geçer |
| 70 – 74 | CC | Geçer |
| 65 – 69 | DC | Geçer |
| 60 – 64 | DD | Geçer |
| 50 – 59 | FD | Şartlı / Kalır |
| 0 – 49 | FF | Kalır |
Örnek eşiklerdir. Koşulsuz geçer sınır genelde DD (60); FD bazı üniversitelerde genel ortalama yeterliyse şartlı geçer, bazılarında kalır sayılır. FF her durumda kalır.
Yani ortalaman 60'ın altındaysa kural olarak kalırsın (FD'nin şartlı geçtiği durumlar hariç). Ortalaman 60 ve üzerindeyse, ek bir koşul yoksa geçersin. Bu ek koşul çoğunlukla baraj notudur ve gözden kaçması dersten kalmanın sinsi bir nedenidir.
Baraj (asgari) notu nedir?
Barajın amacı, öğrencinin dersi bir bütün olarak öğrendiğinden emin olmaktır. Yüksek vize + düşük finalle ortalamayı tutturmak, baraj varsa yeterli olmayabilir. Bu nedenle finalden kaç almanız gerektiğini hesaplarken yalnızca ortalamayı değil, olası bir baraj koşulunu da göz önünde bulundurmalısın. Baraj koşulu her derste yoktur; kesin bilgi için ders izlencesini (syllabus) oku.
Bütünleme nasıl işler?
Bütünleme, kaçırılan geçme şansını finalin ağırlığı üzerinden yeniden deneme imkânıdır. İşleyiş adım adım şöyledir:
- Final sonrası ders ortalaman geçme notunun altındaysa (ya da baraj koşulunu sağlamadıysan) bütünleme hakkın doğar.
- Bütünleme sınavına girersin; bu sınav genelde finalin kapsamıyla aynıdır.
- Aldığın bütünleme notu, finalin yerine ders ortalamasına yazılır.
- Ortalama, orijinal vize notun + bütünleme notu ile aynı ağırlıklar kullanılarak yeniden hesaplanır.
- Yeni ortalama geçme notunu (ve varsa barajı) sağlıyorsa dersten geçersin.
Bütünleme örnek hesabı
Vize %40, final %60 ağırlıklı, geçme notu 60 olan bir ders düşünelim. Öğrencinin durumu:
- Vize: 50 · Final: 45
- Ders ortalaması (final): 50×0,40 + 45×0,60 = 20 + 27 = 47 → geçme notu 60'ın altında, kaldı.
Öğrenci bütünlemeye girer ve 75 alır. Bütünleme notu finalin yerine yazılır:
| Durum | Vize | Final / Büt. | Ortalama |
|---|---|---|---|
| Final sonrası | 50 | 45 | 47 (kaldı) |
| Bütünleme sonrası | 50 | 75 | 65 (geçti) |
Bütünleme sonrası ortalama: 50×0,40 + 75×0,60 = 20 + 45 = 65. Geçme notu 60 olduğu için öğrenci geçer.
Öğrenci bütünlemeden 75 alarak ortalamasını 47'den 65'e çıkardı ve dersten geçti. Peki bütünlemeden en az kaç alması gerekirdi? Bu, tam olarak "finalden kaç almalıyım" formülüyle hesaplanır: (60 − 50×0,40) ÷ 0,60 = 66,7. Yani bütünlemeden 66,7 ve üzeri geçmesine yeterdi. Bunu kendi notlarınla denemek için geçme notu hesaplayıcısını kullan.
Geçtim mi, kaldım mı hemen gör
Vize ve final/bütünleme notunu gir; ortalamanı, harf notunu ve geçer/kalır durumunu anında hesapla. Harf eşiklerini kendi okuluna göre ayarla.
Geçme Notu Hesapla →