OBP Nedir, YKS Puanına Etkisi Ne Kadar? Diploma × 5 ve 0,12 katsayısı
Sınav puanınız yalnızca netlerinizden gelir; ama üniversiteye yerleştiren puan biraz daha fazlasını içerir: lise diploma notunuzu. Bu katkı OBP (Ortaöğretim Başarı Puanı) üzerinden hesaplanır. Bu rehberde OBP'nin nasıl bulunduğunu, yerleştirme puanına gerçekte kaç puan eklediğini ve hangi durumda yarıya indiğini tabloyla açıklıyoruz.
OBP nedir?
Yani diploma notunuz sınav sırasında değil, yerleştirme aşamasında devreye girer. İki aday aynı sınav puanını alsa bile, diploma notu yüksek olan daha yüksek yerleştirme puanıyla sıralamada öne geçer. Kendi diploma notunuzun katkısını OBP hesaplama aracıyla saniyede görebilirsiniz.
OBP nasıl hesaplanır?
Diploma notu 0–100 · OBP 250–500 · Yerleştirme katkısı = OBP × 0,12 (en fazla 60 puan).
Örneğin diploma notu 85 olan bir aday için:
- OBP: 85 × 5 = 425
- Yerleştirme katkısı: 425 × 0,12 = 51 puan
Diploma notu ne kadar yüksekse OBP ve katkısı o kadar artar. Aşağıdaki tablo bu ilişkiyi gösterir:
| Diploma notu | OBP (×5) | Katkı (×0,12) |
|---|---|---|
| 100 | 500 | + 60,0 |
| 95 | 475 | + 57,0 |
| 90 | 450 | + 54,0 |
| 85 | 425 | + 51,0 |
| 80 | 400 | + 48,0 |
| 70 | 350 | + 42,0 |
| 60 | 300 | + 36,0 |
| 50 | 250 | + 30,0 |
Kaynak: ÖSYM 2025-YKS Kılavuzu, yerleştirme puanı esasları. Diploma 50 altı da OBP 250 tabanına yakın işlem görür.
Yerleştirme puanına gerçek etkisi
Somut örnek: sınav puanı 420 olan iki aday düşünün. Birinin diploma notu 100 (katkı +60), diğerininki 60 (katkı +36):
| Aday | Sınav puanı | OBP katkısı | Yerleştirme puanı |
|---|---|---|---|
| A (diploma 100) | 420 | + 60,0 | 480,0 |
| B (diploma 60) | 420 | + 36,0 | 456,0 |
Aradaki 24 puanlık fark, sıralamada binlerce basamak anlamına gelebilir. Kaynak: YKSPuan hesap motoru.
0,12 mi, 0,06 mı? Geçen yıl yerleşenler
Bu ayrım, ilk kez yerleşecek adaylarla bir yıl önce yerleşmiş adaylar arasında dengeyi korumak içindir. Eğer geçen yıl bir programa yerleştiyseniz, hesaplayıcıda "Geçen yıl yerleşen adayım" anahtarını açarak katkının 0,06 ile hesaplanmasını sağlayabilirsiniz.
Sınav puanı mı, yerleştirme puanı mı?
İkisini karıştırmamak önemlidir:
- Sınav puanı: Yalnızca TYT ve AYT netlerinden oluşur, en fazla 500. OBP buraya girmez.
- Yerleştirme puanı: Sınav puanı + OBP × 0,12. En fazla 560. Üniversiteye yerleştirme bu puana göre yapılır.
Netlerin sınav puanına nasıl döndüğünü "TYT-AYT kaç net kaç puan yapar?" rehberinde, netin nasıl bulunduğunu ise "YKS net nasıl hesaplanır?" rehberinde bulabilirsiniz.
OBP ve yerleştirme katkını hesapla
Diploma notunu gir, OBP'ni ve yerleştirme puanına eklenen katkıyı anında gör. Sınav puanınla birleştirip toplam yerleştirme puanını da çıkarabilirsin.
OBP Hesaplama Aracını Aç →Diploma notu ne kadar önemli?
Kısaca: kritik değil ama önemsiz de değil. OBP katkısı en fazla 60 puanla sınırlı olduğu için asıl belirleyici sınav puanınızdır; düşük diploma notu tek başına bir bölümü yazmanızı engellemez. Ancak tıp, hukuk gibi yüksek rekabetli bölümlerde adaylar birbirine çok yakın toplandığı için 20–30 puanlık bir OBP farkı, sıralamada hissedilir bir üstünlük yaratır. Diploma notunuzu yükseltme şansınız varsa, bu görece "garanti" bir puan kaynağıdır.