Kademeli indirim Yayın: 17 Temmuz 2026 7 dk okuma

Art Arda İndirimler Nasıl Hesaplanır? %20+%10 Tuzağı

Vitrinde "%20 indirim üstüne bir de %10 daha!" yazısını görünce zihinde otomatik olarak %30 hesabı canlanır. Ama gerçek indirim %30 değil, %28'dir. Bu rehberde art arda (kademeli) indirimlerin neden basitçe toplanmadığını, doğru formülü ve sıralamanın sonucu değiştirip değiştirmediğini adım adım gösteriyoruz.

İçindekiler

%20 + %10 neden %30 etmiyor?
Art arda indirim formülü
Sıralama sonucu değiştirir mi?
Üç kademeli indirim örneği
Örnek tablo — sık kombinasyonlar
Sık sorulan sorular

%20 + %10 neden %30 etmiyor?

Kısa cevap Çünkü ikinci indirim, orijinal fiyat üzerinden değil, ilk indirimden kalan (zaten düşmüş) fiyat üzerinden hesaplanır. 1.000 TL'lik bir üründe önce %20 indirim uygulanır (800 ₺ kalır), sonra bu 800 ₺'nin %10'u düşülür (80 ₺), sonuç 720 ₺'dir. Toplam tasarruf 280 ₺, yani gerçek oran %28'dir — %30 değil.

Bu, indirim hesaplamada rakiplerin çoğu hesap makinesinin bile atladığı, en yaygın yanılgıdır. Sezgisel olarak yüzdeleri toplamak isteriz çünkü günlük hayatta toplama işlemine alışkınız. Ama indirim, her adımda kalan tutarın bir kısmını düşürdüğü için, ikinci indirimin "büyüklüğü" ilk indirimden sonra küçülen fiyata göre hesaplanır — bu da toplam etkiyi basit toplamdan daha düşük yapar.

Adım adım görelim: 1.000 ₺'lik bir ürün için önce %20 indirim uygulanır: 1.000 × 0,80 = 800 ₺. Ardından bu 800 ₺'ye %10 indirim uygulanır: 800 × 0,90 = 720 ₺. Başlangıç fiyatı 1.000 ₺, son fiyat 720 ₺; aradaki fark 280 ₺, yani gerçek indirim oranı %28'dir.

Art arda indirim formülü

Kısa cevap Formül: Son fiyat = Fiyat × (1 − oran1/100) × (1 − oran2/100) × ... Kaç kademe olursa olsun her oran ayrı bir çarpan olarak eklenir. Tek bir indirime eşdeğer oranı bulmak için: Eşdeğer oran (%) = (1 − Son fiyat ÷ Fiyat) × 100.

Bu formülün güzelliği, kaç tane indirim kademesi olursa olsun aynı mantıkla çalışmasıdır — ister 2 kademe olsun ister 5. Her indirim oranını yüzdelik katsayıya (1 − oran/100) çevirip birbiriyle çarpmanız yeterlidir. Kendi kademeli indiriminizi denemek için "Art Arda İndirim" sekmesine oranları sırayla ekleyebilirsiniz; araç hem son fiyatı hem de eşdeğer tek indirim oranını gösterir.

Neden çarpım, toplam değil? Her indirim adımı, kendisinden önceki adımın sonucunu girdi olarak alır. Matematiksel olarak bu bir bileşik (compound) işlemdir — tıpkı bileşik faizin, basit faizden farklı çalışması gibi. İki %20'lik ardışık indirim, tek bir %40'lık indirimden daha az tasarruf sağlar: 1−0,80×0,80=%36, %40 değil.

Art arda indirimde sıralama sonucu değiştirir mi?

Kısa cevap Yalnızca yüzde indirimler söz konusuysa hayır — sıralama son fiyatı değiştirmez. Çarpma işlemi değişmeli (komütatif) olduğundan önce %20 sonra %10 uygulamak ile önce %10 sonra %20 uygulamak aynı %28'lik eşdeğer indirimi verir. Ancak kampanyaya sabit tutar (₺) bir kupon karışırsa sıralama artık önemli hale gelir.

Matematiksel olarak 0,80 × 0,90 ile 0,90 × 0,80 aynı sonucu (0,72) verir — çarpma sırası sonucu etkilemez. Mağazaların bazen "önce %20, sonra ek %10" gibi bir sıra vurgulaması tamamen pazarlama amaçlıdır; büyük oranı önce göstermek, indirimi daha etkileyici hissettirir, ama matematiksel sonuç değişmez.

Farklı olan tek durum, kademelerden birinin sabit ₺ tutarı olmasıdır (ör. "%20 indirim + 50 ₺ kupon"). Bu durumda kuponu önce mi sonra mı düştüğünüz, düşüldüğü fiyat tabanını değiştirdiği için son tutarı da değiştirebilir — kuponu daha düşük bir fiyattan düşerseniz, kuponun göreli etkisi büyür.

Kendi kademeli indirimini hesapla

İstediğiniz kadar indirimi arka arkaya ekleyin; hem son fiyatı hem de "tek indirime eşdeğer" gerçek oranı anında görün.

Art Arda İndirim Hesapla →

Üç kademeli indirim örneği: %30 + %10 + %5

Bazı büyük indirim kampanyalarında (ör. sezon sonu + üye indirimi + kupon) üç, hatta dört kademeli indirim aynı anda uygulanabilir. Mantık aynıdır, sadece bir çarpan daha eklenir. 1.000 ₺'lik bir ürün için %30, %10 ve %5'lik üç kademeli indirimi adım adım görelim:

1.000 ₺ — %30 + %10 + %5 kademeli indirim, adım adım
Adım	İndirim	Kalan fiyat
Başlangıç	—	1.000,00 ₺
1. kademe	%30	700,00 ₺
2. kademe	%10	630,00 ₺
3. kademe	%5	598,50 ₺
Sonuç	eşdeğer %40,15	598,50 ₺

Basit toplam %30+%10+%5=%45 görünse de gerçek eşdeğer indirim %40,15'tir — aradaki fark neredeyse 5 puan.

Benzersiz içgörü Kademe sayısı arttıkça basit toplam ile gerçek eşdeğer oran arasındaki fark büyür. İki kademede (%20+%10) fark 2 puan (%30→%28) iken, üç kademede (%30+%10+%5) fark yaklaşık 5 puana çıkar. Bu yüzden "4 indirim üst üste!" gibi kampanyalarda görünen toplam oran ile cepten çıkan gerçek tasarruf arasındaki makas daha da açılır.

Sık görülen kademeli indirim kombinasyonları

Basit toplam vs gerçek (eşdeğer) indirim oranı
Kademeler	Basit toplam	Gerçek eşdeğer
%10 + %10	%20	%19
%20 + %10	%30	%28
%20 + %20	%40	%36
%30 + %20	%50	%44
%30 + %10 + %5	%45	%40,15
%50 + %50	%100	%75
%40 + %40	%80	%64

Kaynak: Son fiyat = Fiyat × (1−oran1/100) × (1−oran2/100)... formülü. "%50 + %50 = %100 (bedava)" sanılması en sık yapılan hatadır; gerçekte %75'tir.

Sık sorulan sorular

Art arda indirim nasıl hesaplanır?

Her oran, kendisinden önceki indirimden kalan fiyat üzerinden ayrı uygulanır; yüzdeler toplanmaz. Formül: Son fiyat = Fiyat × (1−oran1/100) × (1−oran2/100)... %20 ve %10 art arda uygulandığında toplam indirim %28'dir, %30 değil.

Yüzde 20 ve yüzde 10 indirim art arda ne kadar eder?

1 − (1−0,20)×(1−0,10) = 1 − 0,80×0,90 = %28. 1.000 TL'lik bir üründe bu, 280 TL tasarruf ve 720 TL ödeme demektir.

Art arda indirimde sıralama sonucu değiştirir mi?

Sadece yüzde indirimler için hayır; çarpma değişmeli olduğundan sıra fark etmez. Ancak sabit tutar (₺) bir kupon kademeye karışırsa sıralama sonucu etkileyebilir.

Üç kademeli indirim (%30+%10+%5) nasıl hesaplanır?

Son fiyat = Fiyat × 0,70 × 0,90 × 0,95 = Fiyat × 0,5985; bu, tek bir %40,15'lik indirime eşdeğerdir — basit toplam olan %45'ten düşüktür.

Yüzde indirim ile sabit tutar indirim aynı kampanyada birleşince ne olur?

Sıralama önemli hale gelir. Önce yüzde indirim sonra sabit kupon uygulanırsa kupon daha düşük bir fiyattan düşülür; sıra tersine çevrildiğinde toplam tasarruf farklı çıkabilir. Kampanya kurallarını kontrol edin.

İlgili rehberler

Metodoloji & kaynaklar. Bu yazıdaki tüm rakamlar temel bileşik yüzde matematiğine dayanır: Son fiyat = Fiyat × ∏(1 − oran_i/100). Hesaplar, İndirimHesap'ın kendi açık hesaplama motoruyla üretilmiş ve manuel olarak doğrulanabilir. Son güncelleme: 17 Temmuz 2026. Yazı bilgilendirme amaçlıdır; kampanya koşulları için satıcının resmî beyanı esastır.