MD5, SHA-1, SHA-256 Arasındaki Fark
Bir hash aracına baktığınızda karşınıza MD5, SHA-1, SHA-256, SHA-384, SHA-512 gibi beş farklı seçenek çıkar. Hepsi "aynı işi" yapıyor gibi görünür ama özet uzunluğu, hız ve en önemlisi güvenlik durumu birbirinden çok farklıdır. Bu rehberde beş algoritmayı yan yana koyup hangisini ne zaman seçmeniz gerektiğini gösteriyoruz.
MD5, SHA-1, SHA-256 arasındaki fark nedir?
Aradaki fark sadece "uzunluk" değildir. MD5, 1992'de tasarlandığında bugünün donanım gücü ve saldırı teknikleri hesaba katılmamıştı; zamanla matematiksel zayıflıklar bulundu. SHA-256 ise çok daha karmaşık bir iç yapıya (64 tur sıkıştırma, 512 bitlik bloklar) sahip olduğu için hem daha uzun hem de kırılması çok daha zor bir özet üretir. Aşağıdaki tabloda aynı "Merhaba Dünya" metninin beş algoritmadaki hash'ini görebilirsiniz — kendi hash oluşturucumuzla doğrulanmıştır.
Beş algoritma tek tabloda
| Algoritma | Bit | Hex karakter | Güvenlik durumu |
|---|---|---|---|
| MD5 | 128 | 32 | Kırık — çakışma bulundu (2004) |
| SHA-1 | 160 | 40 | Kırık — gerçek çakışma bulundu (2017, SHAttered) |
| SHA-256 | 256 | 64 | Güvenli — genel amaçlı standart |
| SHA-384 | 384 | 96 | Güvenli — SHA-512'nin kısaltılmış hâli |
| SHA-512 | 512 | 128 | Güvenli — en yüksek özet uzunluğu |
Kaynak: NIST FIPS 180-4 (SHA ailesi) · RFC 1321 (MD5) · CWI Amsterdam / Google "SHAttered" araştırması (SHA-1 çakışması, 2017).
| Algoritma | Hash (ilk 24 karakter gösterilir) |
|---|---|
| MD5 | 2ef7bde608ce5404e97d5f04... |
| SHA-1 | 45807aacef420699719d5aa2... |
| SHA-256 | 0a4d55a8d778e5022fab7019... |
| SHA-512 | 374d794a95cdcfd8b35993185... |
Kendi metniniz için tam hash değerlerini hash oluşturucuda görebilirsiniz; sonuçlar tarayıcınızda hesaplanır, hiçbir veri gönderilmez.
MD5: hızlı ama kırık
MD5 (Message Digest 5), 1992'de Ron Rivest tarafından tasarlanmış, 128 bit özet üreten bir hash algoritmasıdır. Uzun yıllar dosya sağlaması ve parola saklama için standart oldu. Ancak 2004 yılında araştırmacılar iki farklı girdinin aynı MD5 hash'ini ürettiği (çakışma/collision) pratik bir yöntem buldu. Bu, MD5'in artık güvenlik gerektiren hiçbir işte kullanılmaması gerektiği anlamına gelir.
SHA-1: geçiş algoritması, artık güvensiz
SHA-1, NSA tarafından tasarlanıp 1995'te yayınlanan, 160 bit özet üreten bir algoritmadır. MD5'ten daha güvenli kabul edildi ve 2010'lara kadar TLS sertifikalarında yaygın kullanıldı. Ancak 2017'de Google ve CWI Amsterdam, "SHAttered" adlı araştırmayla aynı SHA-1 hash'ini üreten iki farklı PDF dosyası yayınlayarak çakışmayı pratikte kanıtladı. Bu tarihten sonra büyük tarayıcılar ve sertifika otoriteleri SHA-1'i kademeli olarak devre dışı bıraktı.
SHA-256, SHA-384, SHA-512: günümüz standardı
SHA-256 ile SHA-512 arasındaki fark yalnızca özet uzunluğu değildir: SHA-512, 64 bitlik iç işlemler kullandığı için 64 bit işlemcili modern bilgisayarlarda bazen SHA-256'dan daha hızlı çalışabilir — çoğu kullanıcı için bu fark gözle görülür değildir. SHA-384 ise SHA-512'nin farklı bir başlangıç değeriyle kısaltılmış (384 bit) hâlidir ve bazı sertifika sistemlerinde tercih edilir.
Beş algoritmayı aynı anda karşılaştırın
Metin veya dosyanızın MD5, SHA-1, SHA-256, SHA-384, SHA-512 özetini tek seferde hesaplayın ve yan yana karşılaştırın.
Hash Oluşturucuyu Aç →Hangi algoritmayı seçmeliyim?
Karar basit bir kurala indirgenebilir: güvenlik önemliyse SHA-256 veya üstü, önemli değilse hız için MD5 de olur. Ayrıntılı seçim rehberi:
- Parola/oturum güvenliği: Düz SHA-256/512 de yeterli değildir — bcrypt, scrypt veya Argon2 gibi özel olarak yavaşlatılmış parola hash'leri kullanılmalıdır.
- Dosya bütünlüğü / checksum: SHA-256 iyi bir varsayılandır; kasıtlı saldırı riski yoksa MD5 de teknik olarak yeterlidir ama SHA-256 artık her yerde standart.
- Webhook / API imzalama: Düz hash değil, HMAC-SHA256 kullanılmalıdır — gizli anahtar olmadan imza taklit edilemez.
- Dijital imza / sertifika: SHA-256 minimum standarttır; bazı kurumsal sistemler SHA-384/512 ister.
- Eski sistem uyumluluğu: MD5/SHA-1 yalnızca değiştiremediğiniz eski bir sistemle uyumluluk için kullanılmalı, yeni tasarımlarda tercih edilmemelidir.
MD5 ile SHA-256 aynı anda mı hesaplanmalı?
Dosya paylaşımı yapan siteler genelde hem MD5 hem SHA-256 yayınlar: MD5 hızlı bir ilk kontrol, SHA-256 ise güvenilir doğrulama sağlar. Bu araç da varsayılan olarak beş algoritmayı birlikte hesaplayarak hangi değeri karşılaştırmanız gerektiğine siz karar vermenizi sağlar.