Zeller kongruansı, proleptik Gregoryen takvim ve "aynı güne denk gelen yıllar" mantığının tam açıklaması.
Hangi gün doğdum hesaplaması, doğum tarihinizin (veya sorguladığınız herhangi bir tarihin) haftanın hangi gününe — Pazartesi'den Pazar'a — denk geldiğini bulma işlemidir. Bu, tahmine dayalı bir şey değildir: gün, ay ve yıl bilgisinden matematiksel olarak kesin biçimde hesaplanır. Bu araç bunu Zeller kongruansı ile yapar ve tamamen tarayıcınızda çalışır; hiçbir tarih sunucuya gönderilmez.
Zeller kongruansı nedir, nasıl çalışır?
Kısa cevapZeller kongruansı, Alman matematikçi Christian Zeller'in 1882'de yayımladığı bir formüldür. Girilen günü (q), ayı (m — Ocak ve Şubat bir önceki yılın 13. ve 14. ayı sayılır), yüzyıl içi yılı (K) ve yüzyılı (J) belirli katsayılarla toplayıp 7'ye böler; kalan sayı haftanın gününü verir. Formül şu şekildedir: h = (q + ⌊13(m+1)/5⌋ + K + ⌊K/4⌋ + ⌊J/4⌋ − 2J) mod 7.
Bu araç formülü doğrudan uygular; hiçbir dış takvim kütüphanesine veya sunucuya ihtiyaç duymaz. Aşağıdaki "Referans" bölümünde formülün adım adım bir örnek üzerinde nasıl işlediğini görebilirsin.
Yıllar neden hep aynı takvime sahip değildir?
Kısa cevapBir yıl 365 gün sürer; 365, 7'ye tam bölünmediği için (365 = 52×7 + 1) her yıl takvim 1 gün kayar. Artık yıl (366 gün) araya girdiğinde kayma 2 gün olur. Bu yüzden aynı ay-gün, ardışık yıllarda farklı haftanın gününe denk gelir ve takvim ancak belirli aralıklarla (genelde 6, 11 veya 28 yılda bir) kendini tekrar eder.
Bu kayma, "doğum günüm hep aynı gün mü olur" sorusunun cevabıdır: hayır, her yıl 1-2 gün kayar. Ama aynı takvim yılı (aynı ay-gün-haftagünü eşleşmesi) belirli aralıklarla tekrar eder — bunu bulmak için her yılı ayrı ayrı Zeller kongruansıyla hesaplamak gerekir; sabit bir "+N yıl" kuralı her zaman doğru sonuç vermez çünkü artık yıllar örüntüyü bozar.
Aynı güne denk gelen yıllar nasıl bulunur?
Kısa cevapSabit bir ay-gün (örneğin doğum tarihiniz) için, aday her yılda o tarihin haftanın hangi gününe denk geldiği ayrı ayrı hesaplanır; referans yılınızla aynı haftanın gününü veren yıllar eşleşme olarak işaretlenir. Sonuç kartındaki "Aynı güne denk gelen yıllar" tablosu bunu geçmiş ve gelecek için otomatik listeler.
Doğum tarihimden bugüne kaç gün geçti, nasıl sayılır?
Kısa cevapİki tarih arasındaki gün sayısı, her iki tarihin de takvimden bağımsız sürekli bir gün sayacına (Jülyen gün sayısı) çevrilip farkının alınmasıyla bulunur. Bu yöntem artık yılları otomatik olarak doğru hesaba katar; ay uzunluklarını tek tek saymaya gerek kalmaz.