Barkod Nedir, Kaç Türü Vardır? EAN'den Code 128'e barkod türleri rehberi
Her ürün ambalajında, koli etiketinde ve depo rafında bir barkod var — ama hepsi aynı değil. Bu rehberde barkodun ne olduğunu, nasıl okunduğunu ve hangi türün nerede kullanıldığını tek tabloda, örneklerle açıklıyoruz.
Barkod nedir?
Barkod, 1970'lerde mağaza kasalarını hızlandırmak için yaygınlaştı ve bugün perakendeden lojistiğe, sağlıktan kütüphaneye kadar her yerde standarttır. Temel fikir basittir: insan için okunması zor olan bir numarayı, bir tarayıcının milisaniyeler içinde ve hatasız okuyabileceği bir görsele çevirmek. Kendi barkodunuzu hemen denemek isterseniz ücretsiz barkod üreticisini kullanabilirsiniz.
Barkod nasıl çalışır?
Bir 1D barkod, yan yana dizilmiş farklı kalınlıkta koyu çizgiler ile aralarındaki beyaz boşluklardan oluşur. Tarayıcının ışığı barkodun üzerinden geçerken koyu çizgiler ışığı yutar, beyaz boşluklar yansıtır. Bu yansıma farkı elektronik bir sinyale çevrilir ve her formatın kendi kurallarına göre yeniden sayı/harfe dönüştürülür.
- Çizgi kalınlığı (X boyutu): En dar çizginin genişliğidir. Küçüldükçe barkod daralır ama okuma zorlaşır.
- Quiet zone (kenar boşluğu): Barkodun sağ ve solundaki boş beyaz alan. Tarayıcının barkodun nerede başlayıp bittiğini anlaması için gerekir.
- Kontrol hanesi: Birçok formatta son rakam, diğer hanelerden hesaplanır ve yanlış okumayı yakalar.
1D barkod ile 2D (QR) kod arasındaki fark
Barkodlar iki büyük aileye ayrılır. 1D (tek boyutlu) barkodlar veriyi yalnızca yatay eksende, çizgi kalınlıklarıyla kodlar; bu sayfanın konusu olan klasik barkodlar bunlardır. 2D (iki boyutlu) kodlar — en bilineni QR kod — veriyi hem yatay hem dikey bir kare desende taşır ve çok daha fazla bilgi sığdırır. İki aileyi ayrıntılı karşılaştıran ayrı bir rehberimiz var: Barkod ile QR kod arasındaki fark.
Barkod türleri tablosu
Aşağıdaki tablo, günlük hayatta en çok kullanılan 1D barkod türlerini, kabul ettikleri veriyi ve tipik kullanım alanlarını özetler. Bu türlerin tamamını barkod üreticimizde oluşturabilirsiniz.
| Tür | Veri tipi | Hane / kural | Tipik kullanım | Örnek |
|---|---|---|---|---|
| EAN-13 | Rakam | 12 (+1 otomatik) veya 13 | Perakende ürün (dünya) | 5901234123457 |
| EAN-8 | Rakam | 7 (+1 otomatik) veya 8 | Küçük ambalaj | 96385074 |
| UPC-A | Rakam | 11 (+1 otomatik) veya 12 | ABD/Kanada perakende | 036000291452 |
| Code 128 | Harf + rakam + sembol | Serbest uzunluk | Seri no, lojistik, genel | SEVK-2026-A17 |
| Code 39 | BÜYÜK harf + rakam | Serbest uzunluk | Endüstri, savunma | URUN-42 |
| ITF / ITF-14 | Rakam | Çift sayı; ITF-14 = 14 hane | Koli, nakliye ambalajı | 15400141288763 |
| MSI | Rakam | Serbest uzunluk | Depo raf / envanter | 1234567 |
| Pharmacode | Sayı | 3 – 131070 | İlaç ambalajı | 1234 |
| Codabar | Rakam + sembol | Serbest; baş/son A–D | Kütüphane, kan bankası | A40156B |
Kaynak: JsBarcode (self-host) desteklenen formatlar — EAN/UPC (GS1), Code 128 (ISO/IEC 15417), Code 39, Interleaved 2/5 & ITF-14, MSI, Pharmacode, Codabar standartları.
Hangi barkod türünü seçmeliyim?
Seçimi kolaylaştıran birkaç soru:
- Ürün mağazada mı satılacak? Evetse EAN-13/UPC-A gerekir ve numaranın GS1 Türkiye'den alınmış geçerli bir GTIN olması şarttır.
- Harf ve sembol kodlamam gerekiyor mu? Evetse Code 128 (esnek) veya Code 39 (yalnızca büyük harf) uygundur.
- Sadece rakam mı ve mümkün olan en kısa barkodu mu istiyorum? Çift sayıda rakamı Code 128-C çok kısa kodlar.
- Koli/nakliye kutusu mu etiketliyorum? ITF-14 dış ambalaj için standarttır.
Not: Barkod yalnızca bir çizgi desenidir; gerçek satış için EAN/UPC numaranızın GS1 Türkiye'den alınmış geçerli bir GTIN olması gerekir. Bu araç istediğiniz numaranın barkodunu çizer, ancak numara tahsisi yapmaz. Telefonla okutulacak zengin içerik (URL, WiFi, kartvizit) içinse QR Kod Üretici aracını kullanın.
Barkodunu şimdi oluştur
Yukarıdaki türlerin hepsini tek araçta üret: kontrol hanesi otomatik, renk + boyut ayarı, PNG + SVG indirme. Üyeliksiz, ücretsiz, tamamen tarayıcında.
Barkod Üreticiyi Aç →